De FIBER 2026 tentoonstelling is geopend voor het publiek. Ontdek verschillende perspectieven op fragiliteit via negen kunstwerken
jpg
Onder het festivalthema Fragile Forces presenteert Amsterdams kunstfestival FIBER twee onderling verbonden tentoonstellingen onder één dak: Fragile Resonances en Fragile Terrains. Ze functioneren als twee hoofdstukken, die elk op hun eigen manier uitnodigen om na te denken over het idee van ‘fragiliteit’ als kracht, in plaats van zwakte. Het eerste deel doet dit via geluidskunst en aandachtige manieren van luisteren, het tweede via de levendigheid van materie.
Het begrip ‘fragiliteit’ bevat een interessante spanning: het beschrijft iets dat gemakkelijk beschadigd kan raken, barsten of in stukken kan breken. Een staat van zijn die, eenmaal gebroken, misschien niet meer is te herstellen. Het vraagt ons om zorgvuldig met iets om te gaan.
Waar fragiliteit vaak wordt gezien als een teken van zwakte, belichten de tentoongestelde werken een ander perspectief: fragiliteit als een gevoelige, langzame, maar krachtige en aantrekkelijke kracht. De kunstenaars vestigen de aandacht op processen waarin kleine, afzonderlijke elementen uitgroeien tot complexe, onvoorspelbare krachten en verhalen.
Kunstenaars: Aldo Brinkhoff, Anaïs Lossouarn, Robin Koek & Jean-Emmanuel Rosnet, Sunjoo Lee | AYO, Brahim Tall, Franziska Windisch, Mariska de Groot, Mike Rijnierse & Rob Bothof
Part 1: Fragile Resonances
22 mei – 20 juni, 2026
AYO, Brahim Tall, Franziska Windisch, Mariska de Groot, Mike Rijnierse & Rob Bothof
Part 2: Fragile Terrains
22 – 31 mei, 2026
Aldo Brinkhoff, Anaïs Lossouarn, Robin Koek & Jean-Emmanuel Rosnet, Sunjoo Lee
De glace et d'eau – Robin Koek & Jean-Emmaniel Rosnet
• The Choir of Dissonance: The Creation of the Sea (2025), Brahim Tall
• On Random Walks (2025), Franziska Windisch
• Incidence of Light (2019), Mariska de Groot
• Piano / Forte (2018), Mike Rijnierse & Rob Bothof
Fragile Resonances brengt werk samen van vijf geluidskunstenaars uit België en Nederland die ons uitnodigen om te vertragen, dichterbij te komen en te luisteren. Hun werk vloeit voort uit een gedeelde gevoeligheid voor geluid als iets dat niet alleen wordt gehoord, maar ook beweegt, verbindt en zich ontvouwt in de ruimte.
De werken vinden hun oorsprong in een kwetsbare, soms nauwelijks waarneembare bron – zoals de trilling van een ketting, een gefluisterde stem of de reflectie van licht. Door opeenstapeling, herhaling en interferentie groeien deze micro-gebeurtenissen uit tot gelaagde, meeslepende composities. Wat klein en individueel begint, ontvouwt zich tot een complex geheel waarin orde en chaos, controle en onvoorspelbaarheid elkaar voortdurend kruisen.
Dit worden gelaagde, emotionele geluidservaringen die ons doen beseffen dat een som van kleine elementen tot krachtige veranderingen kan leiden. En dat er, buiten onze directe waarneming om, vaak veel complexere relaties verweven zijn in onze leefomgeving.
Curatoren: Jarl Schulp, in samenwerking met Gilles Helsen (STUK) en Mirthe Demaerel (de Brakke Grond). Gepresenteerd als onderdeel van Neighbouring Frequencies, in samenwerking met STUK en de Brakke Grond.
SO(N)R, AYO
SO(N)R (2026) is een zich steeds ontwikkelend werk, nu bestaande uit een film en een selectie instrumenten, waarin de materiële aard van geluid helpt bij het herinneren van een geschiedenis. AYO verbindt een jaren ‘60 archief van 8-mm-film amateurbeelden uit Oeganda, Kenia en Tanzania met een interpretatie van een traditioneel instrument: de Abu. Dit Luo-blaasinstrument werd gebruikt om een sterfgeval binnen de gemeenschap aan te kondigen. Omdat er echter geen opnames bekend zijn van het oorspronkelijke geluid van de Abu, creëerde AYO, samen met meesterglasblazer Gert Bullee, een reeks mondgeblazen glazen interpretaties van het instrument.
The Choir of Dissonance: The Creation of the Sea, Brahim Tall
The Choir of Dissonance: The Creation of the Sea (2025) is een installatie die net zozeer luistert als dat ze spreekt. Als er geen beweging in de ruimte is, is er een gefluister te horen. Zodra iemand binnenkomt, bouwen individueel opgenomen stemmen zich op en overspoelen ze de ruimte. Wat begint met diverse opnames in het Engels, Frans en Portugees, komt geleidelijk samen in een melodieus koor. Dit creëert een voortdurend veranderend geluidslandschap, als een zee zonder vaste vorm, waarin harmonie en ruis voortdurend in elkaar overvloeien, waarbij bezoekers zich in hun eigen tempo kunnen bewegen.
On Random Walks, Franziska Windisch
On Random Walks (2025) van de in Brussel gevestigde kunstenares Franziska Windisch is een geluidsinstallatie waarin trillende kettingen heen en weer bewegen tussen orde en onvoorspelbaarheid. Aangedreven door onhoorbaar lage frequenties genereren ze snel veranderende patronen, waardoor tijdelijke knopen ontstaan die vrijwel onmiddellijk weer oplossen. Dit doet denken aan hoe in de natuurkunde deze zogenaamde ‘granulaire kettingen’ worden gebruikt als model om het gedrag van draadachtige structuren zoals DNA, RNA of polymeren te bestuderen.
Incidence of Light, Mariska de Groot
Incidence of Light (2019) bestaat uit ruwe en ruisende geluiden met een sterk mechanisch karakter, die grommen en piepen. Soms roept het werk de ruimtelijkheid op van een drukke straat of het beeld van vage, stedelijke lichtreflecties op de ramen van een rijdende auto. Soms horen we bewegende machines of iets dat aan een alarm doet denken. Naarmate de audiovisuele compositie zich ontwikkelt, opent zich een 360-graden wereld waarin reflecties en onregelmatigheden in het geluid een poëtische en meeslepende ervaring bieden. Het zijn de kleine storingen, de toevalligheden en de ongepolijste geluiden die Incidence of Light tot een unieke ervaring maken – iets dat niet te voorspellen of te beheersen is. Schaduwen naderen ritmische stiltes, en grijstinten bepalen het volume. Een ervaring waarin zien en luisteren voortdurend op elkaar inwerken.
Piano / Forte, Mike Rijnierse & Rob Bothof
Piano / Forte (2018) bestaat uit twee ontmantelde piano’s, waardoor na verwijdering van de toetsen en houten constructie, alleen de hangende pianoharpen overblijven. Dit is het loodzware hart van het instrument, maar verder mist alles om de snaren aan te slaan. Kunstenaars Mike Rijnierse & Rob Bothof laten ons de piano op een nieuwe, tranceverwekkend manier kennen; door de snarenconstructie op te hangen als een slinger, en deze door de bezoekers in beweging te zetten, komt er een nieuwe klankwereld met galm en resonanties tot leven. Niet de aanslag op de snaren maakt het bekende pianogeluid, maar de vertaling van de beweging wordt met software en elektromagneten omgezet naar trillingen die op de hele constructie worden afgespeeld. Hierdoor ontstaat er een nieuwe complexiteit aan gelaagde, subtiele en vervreemdende klanken, die we niet kennen van dit traditionele instrument.
• Ce que la pierre retient du vivant (What the stone holds of the living) (2026), Anaïs Lossouarn
• De glace et d'eau* (2026), Robin Koek & Jean-Emmanuel Rosnet
*Het werk De glace et d'eau van Robin Koek & Jean-Emmanuel Rosnet is alleen te bezoeken van 28 t/m 31 mei, op basis van een tijdslot-kaartje.
Wat zou er gebeuren als we ons beter konden afstemmen op fragiele processen om ons heen? Als we materie, landschappen en energie niet langer zouden zien als iets dat we alleen gebruiken, maar als iets waarmee we in een wederkerige relatie mee kunnen staan? Zou het mogelijk zijn om ons gedrag in de wereld te veranderen door ons te laten inspireren door kwetsbare verhalen die verteld worden via veranderende materie?
Het tweede deel van de tentoonstelling verkent Fragile Terrains. De kunstenaars nodigen uit om onze aandacht te richten op instabiele materialen, nauwelijks waarneembare ecologische processen en meer-dan-menselijke systemen die voortdurend en onvoorspelbaar veranderen. Fragiliteit wordt hier getoond als een microkracht: klein en subtiel, maar in staat om op termijn grote effecten teweeg te brengen.
jpg
jpg
jpg
Thixocymatics, Aldo Brinkhoff
Thixocymatics (2026) is een kinetisch beeldhouwwerk dat de fragiele grens tussen orde en ineenstorting onderzoekt. Het werk is ontstaan vanuit een samenwerking tussen een kunstenaar en een wetenschapper. Met gereedschappen uit de bouw, waaronder betonbekisting, ontwikkelde Aldo Brinkhoff een instrument dat een blok thixotroop calcium langzaam in beweging brengt. Bij een thixotroop materiaal wordt de substantie tijdelijk dunner en vloeibaar wanneer er kracht op wordt uitgeoefend (zoals trillingen), en wordt deze weer vast als de krachten stoppen. In plaats van stabiele patronen te vormen, verzet het materiaal zich tegen voorspelbaarheid. Het blijft langzaam verschuiven en zichzelf hervormen tot een veranderlijk, instabiel landschap. Gedurende de tentoonstelling zal het werk minieme veranderingen ondergaan die leiden tot ingrijpende verschuivingen, en tot slot mogelijk volledig verdwijnen.
Ce que la pierre retient du vivant [ What the stone holds of the living ], Anaïs Lossouarn
In de tactiele en geluidsinstallatie Ce que la pierre retient du vivant (2026) kunnen bezoekers via een koptelefoon luisteren naar opgenomen melodieën van een stenen harp. Hangende steenfragmenten zijn aangesloten op een systeem dat de opgenomen hartslag van eerdere luisteraars afspeelt: mensen die ooit dezelfde melodie hebben gehoord. Op de wandelementen is de hartslag van de speler van de stenen harp voelbaar.
Bezoekers worden uitgenodigd om de hangende stenen vast te houden en via een koptelefoon te luisteren, waarbij ze de fragiele, onzichtbare ritmes van anderen waarnemen. Door aanraking en geluid ontstaat een tactiele verbinding tussen menselijke en minerale lichamen, waarbij de organische levenspuls in dialoog ontstaat met steen als resonant, ontvankelijk materiaal. Het resultaat is een herhalende uitwisseling tussen lichamen, waarbij luisteren en aanwezigheid door de tijd heen worden gedeeld.
Garden of Mnemonics, Sunjoo Lee
Garden of Mnemonics (2026) is een levende installatie waarin herinnering, geluid en energie voortkomen uit microbiële processen. Bacteriën in met modder gevulde keramische vaten wekken elektriciteit op, waarmee kleine computers zachtjes af en toe 'piepen' in het ritme van het metabolisme van het systeem. Het werk is ontstaan uit collectieve workshops en onderzoekt de verwevenheid van ecosystemen en technologie. De wisselvallige stroom-output vraagt om aandacht en geduld: energie ontstaat alleen wanneer de bacteriële activiteit dat toelaat. Zo nodigt Garden of Mnemonics uit tot een langzamere, meer wederkerige relatie met energie, waarin winning en gebruik niet losstaan van de levende processen waaruit ze voortkomen.
De glace et d'eau, Robin Koek & Jean-Emmaniel Rosnet
“They say life flows like a river. What they don't say is that each drop carries whole stretches of the world with it.”
De glace et d'eau (2026) is een immersief geluidskunstwerk dat het langzame verdwijnen van een gletsjer ervaarbaar maakt. Het werk is ontwikkeld door iemand wiens leven draait om aandachtig luisteren. Een narratief van schrijfster Fanny Taillandier vormt de rode draad. We horen de stem van een vrouw die haar leven heeft gewijd aan het vastleggen van het gekraak, de stiltes en de subtiele veranderingen van de gletsjer. Gaandeweg blijkt dat er ook iets is wat deze opnames nooit volledig kunnen vastleggen. Haar leven verloopt parallel aan de geologische tijd, en juist de afstand tussen beide vormt het stille, onderliggende thema van het werk.
Openingstijden de Brakke Grond
Dinsdag – zondag, 12:00 - 18:00
Tijdens festival periode, 28/5-31/5
Donderdag 28/5: 10:00 - 22:00 uur
Vrijdag 29/5: 10:00 - 20:00 uur
Zaterdag 30/5: 10:00 - 20:00
Zondag 31/5: 10:00 - 20:00
Beide tentoonstellingen zijn op pay-what-you-can basis te bezoeken.
De afbeeldingen mogen worden gebruikt voor redactionele doeleinden. Vermeld de fotograaf
Partners
De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, Mondriaan Fonds, het Cultuurfonds, CIIIC, de Brakke Grond, STUK, iii en Popkraft.
FIBER Festival
FIBER Festival is een in Amsterdam gevestigde ontmoetingsplaats voor iedereen die geïnteresseerd is in hedendaagse audiovisuele kunst, experimentele elektronische muziek en urgente gesprekken over technologische ontwikkelingen en maatschappelijke vraagstukken. De 11e editie vindt plaats van 28 tot en met 31 mei. Het programma biedt een breed scala aan artistieke ervaringen en op onderzoek gebaseerde gesprekken, waaronder audiovisuele performances, clubavonden, installatiekunst, geluidskunstconcerten en diepgaande gesprekken met kunstenaars waarin hedendaagse kunstpraktijken en nieuwe realiteiten centraal staan. Meer info: fiberfestival.nl
